Jakie są przyczyny zachorowań na anoreksję i bulimię?

Według teorii psychologicznej wewnętrzna potrzeba ścisłej kontroli nad własnym życiem w połączeniu ze zbyt surową oceną własnego wyglądu i masy ciała skutkuje nieprzyjmowaniem pokarmów [54].

Ponieważ odżywianie się jest czynnością instynktowną, uważa się, że osoby cierpiące z powodu zaburzeń w odżywianiu się mają konkretny typ osobowości: częściej reprezentują osobowość obsesyjną lub neurotyczną, niż zdarza się to w populacji „normalnej”.

Zgodnie z „Oksfordzkim podręcznikiem psychiatrii” zaburzenie osobowości występuje wtedy, „gdy cechy osobowości jednostki przynoszą cierpienie jej samej bądź innym ludziom”. Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne stwierdza, że zaburzenia osobowości mają miejsce wtedy, gdy „układ zachowań lub cech wywołuje albo znaczne trudności w funkcjonowaniu społecznym lub zawodowym, albo subiektywne poczucie nieszczęścia”.

Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne sugeruje istnienie podgrupy zaburzeń osobowości określanej terminem „zaburzenia osobowości typu borderline”.

Aby można było postawić taką diagnozę, pacjent musi wykazywać przynajmniej pięć z ośmiu cech:

• niestabilne relacje z innymi ludźmi,

• zachowania impulsywne szkodliwe dla danej osoby (związane z wydawaniem pieniędzy, seksem, używaniem narkotyków, a także drobne kradzieże, brawurowa jazda samochodem, przejadanie się),

• zmienne nastroje,

• nadmierny lub niekontrolowany gniew,

• nawracające myśli lub zachowania samobójcze,

• niepewność w zakresie własnej tożsamości,

• stałe poczucie znudzenia,

• rozpaczliwe wysiłki zmierzające do uniknięcia rzeczywistego lub wyimaginowanego porzucenia.

Kobiety z grupy wiekowej, w której zazwyczaj rozpoznaje się zaburzenia odżywiania się, mogą wykazywać pewne cechy pozwalające stwierdzić zaburzenia osobowości typu borderline. Jednak u kobiet z utrwalonymi zaburzeniami część tych cech może być związana ze zmianami biochemicznymi i psychologicznymi, będącymi wynikiem niewłaściwego odżywiania się- na przykład zmienność nastrojów i uczucie ciągłej nudy.

Zgodnie z teorią defektów osobowości część kobiet cierpiących z powodu anoreksji czuje lęk przed „dorosłością” i boi się dojrzałości psychicznej i fizycznej. W wyniku unikania jedzenia sylwetka takiej kobiety pozostaje podobna do dziecka przed okresem pokwitania, miesiączka nie pojawia się lub zanika, dziewczyna może unikać sytuacji towarzyskich, które sprawiają, że czuje się nieswojo i jest niespokojna, i negować własną seksualność.

Wynika z tego, że chociaż czynniki psychologiczne mogą częściowo wyjaśniać, dlaczego chora z zaburzeniami odżywiania się trwa przy swoich niewłaściwych nawykach, sama teoria psychologiczna nie tłumaczy powstania choroby [1]. 

Teoria genetyczna

Zaburzenia odżywiania występują rodzinnie [54], chociaż podejście to można stosować jedynie do niewielkiej liczby pacjentek [1].

 Czynniki społeczne

Ze względu na dużą łatwość ulegania presji zewnętrznej, pacjentki z jadłowstrętem psychicznym wykazują szczególną podatność na lansowane w mediach wzorce wyglądu i urody kobiecej. Walcząc z pustką wewnętrzną i możliwością „wchłonięcia” przez system rodzinny, poszukują grupy, z którą mogłyby się identyfikować. Ze względu na znaczną podatność na spełnianie oczekiwań społecznych i tendencje do konformizmu w sytuacjach zewnątrz rodzinnych (dobre stopnie, uznane wzorce, dążenie do znaczącej pozycji społecznej), przy jednoczesnym pragnieniu odróżnienia się od matki, częstym wzorcem stają się modelki, aktorki czy inne osoby lansowane w mass mediach jako symbole seksu. Nie znajdując sobie w swoim bliższym otoczeniu sympatii i pożądanych kontaktów społecznych osiągnięciami akademickimi, pacjentka postanawia poprawić swój wygląd, dopasowując go do wzorca lansowanego przez media.

 Często jest to reakcja na odrzucenie przez rówieśników- nie tylko odpowiedź na komentarze na temat wyglądu, ale również na brak akceptacji w gronie rówieśniczym w ogóle. Gdy i ta strategia nie przynosi rezultatu- pacjentka nie zyskuje kręgu przyjaciół przez sam fakt schudnięcia- postanawia, na poziomie świadomym lub nieświadomym, stać się najchudszą ze znanych jej osób. Poczucie własnej wartości czerpie często z odmawiania sobie różnych pokarmów- czując się lepsza od tych, którzy jeść muszą- i z porównywania siebie do innych „grubszych” dziewcząt [11].

Bibliografia:

1.Abraham S., Llewelyn- Jones D.: Bulimia i anoreksja, Prószyński i S- ka, Warszawa, 1999, r. 11. Dunajska A., Sobieczyńska S., Rabe- Jabłońska J.: Psychoterapia pacjentów z rozpoznaniem jadłowstrętu psychicznego. Podstawy teoretyczne, cele, metody, Psychiatria i Psychologia Kliniczna Dzieci i Młodzieży, 2001: 1 (2), s. 154- 167. 54. Szczeklik A.: Choroby wewnętrzne s. 1218- 1222.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *